Historia kawy sięga dziesięciu stuleci przed naszą erą i jest ściśle związana z ludami zamieszkującymi górskie tereny Etopii, które jako pierwsze korzystały z dobrodziejstw tej rośliny. W późniejszym czasie rozwijający się handel świata arabskiego zaczął poszerzać swe wpływy i dzięki kupcom ziarna kawy zostały przywiezione do północnej Afryce. W tym czasie po raz pierwszy kawa stała się uprawiana na szerszą skalę. Z tego miejsca ekspansja kawy zwróciła się ku Europie oraz Indiom; popularność napoju z kawy zaczęła się szybko rozprzestrzeniać.
Istnieje kilka legend na temat pierwszego spożycia kawy jako napoju. Jedna z nich mówi o pewnej osobie, która podróżując po Etopii zaobserwowała niezwykle pobudzone kozy; postanowiła ona spróbować tych samych owoców co kozy i odczuła podobny przypływ energii. Podobna legenda mówi o odkryciu kawy przez etiopskiego pasterza imieniem Kaldi i Legendzie Tańczących Kóz.
Pierwsze wzmianki o kawie w świecie arabskim pochodzą z X wieku od perskiego lekarza Raziego, acz bardziej wiarygodne informacje o przygotowaniu napoju z nasion kawy datuje się na kilka wieków później. Najbardziej znanym pisarzem opisującym kawę w świecie arabskim był Abd al-Qadir al-Jaziri, który w 1587 roku opracował historię i kontrowersję wokół kawy zatytułowaną w oryginale "Umdat al safwa fi hill al-qahwa". Donosił on, że jeden szejk, Jamal-al-Din al-Dhabhani - mufti Aden, był pierwszą osobą która zaadoptowała spożycie kawy (było to w 1454 roku). Przydatność kawy spopularyzowała się następnie wśród sufistów. Manuskrypt Al-Jaziriego donosił także, iż znacząco kawą zainteresowano się wtedy również w Europie. Kopia tej pracy znajduje się dziś we Francuskiej Narodowej Bibliotece, przetłumaczona przez Antoine'a Gallanda. Wedle tłumaczenia, kawa przybyła z dzisiejszego Jemenu do arabskiej Mekki i Medyny, a następnie do większych miast - takich jak Kair, Damaszek, Bagdad czy Stambuł. Dziewiętnastowieczny orientalista Antoine Isaac Silvestre de Sacy zedytował dwa pierwsze rozdziały pracy manuskryptu al-Jaziriego i dodał je do drugiej edycji "Chrestomathie Arabe" (wydanie w Paryżu w 1826 roku, trzy woluminy). Pisze w niej, że kawa początkowo była eksportowana z Etiopii do Jemenu. Jemeńscy kupcy zaczęli kultywować nasiona kawy na swych własnych terenach. Pierwszą kawiarnią była Kiva Han, otwarta w Konstantynopolu w 1457 roku.
Kawa w świecie arabskim nie była początkowo przyjmowana z entuzjazmem. W 1511 roku na sądzie teologicznym w Mekce konserwatywni, ortodoksyjni immami wprowadzili zakaz jej używania ze względu na jej stymulujące efekty. Mimo to w 1524 roku zakaz ten został unieważniony z rozkazu tureckiego sułtana Selima I. Podobny zakaz, jak ten z Mekki, został wprowadzony w egipskim Kairze w 1532 roku; a kawiarnie i magazyny przechowujące kawę zostały wówczas natychmiast zamknięte. Jeszcze jeden podobny zakaz został wcielony w życie przez ortodoksyjny etiopski Kościół jakiś czas przed XVII stuleciem; zakaz wprowadzono również na palenie tabaki i stymulującej umysł khaty, jako że była to praktyka postrzegana jako muzułmańska i pogańska. Pomimo tego, w drugiej połowie XIX wieku, etiopskie nastawienie wobec kawy uległo zmianie. Notuje się gwałtowny przypływ popularności kawy między 1880 a 1886 rokiem - powołując się na Richarda Pankhursta, zmiana nastąpiła dzięki etiopskiemu władcy Menilekowi, który sam pił kawę, jak i dzięki Abunie Matewosi, który zrobił wiele, by rozwiać wiarę kleru, że kawa to napój muzułmański.